Badanie usg nadgarstka – kiedy warto je wykonać i co pozwala ocenić?

Nadgarstek jest niewielkim, ale bardzo złożonym obszarem anatomicznym. Tworzą go kości, liczne stawy, więzadła, ścięgna, pochewki ścięgniste, nerwy oraz inne tkanki miękkie odpowiadające za prawidłową ruchomość i sprawność ręki. Urazy, przeciążenia czy stany zapalne mogą powodować ból, ograniczenie ruchomości, osłabienie chwytu lub drętwienie palców. Jedną z metod wykorzystywanych w diagnostyce takich dolegliwości jest badanie usg nadgarstka. Ultrasonografia umożliwia ocenę wielu struktur w czasie rzeczywistym i może stanowić ważne uzupełnienie badania lekarskiego.

Na czym polega badanie usg nadgarstka?

Badanie usg nadgarstka https://www.gabinetusg.com.pl/badania/usg-nadgarstka/ wykorzystuje fale ultradźwiękowe do obrazowania tkanek znajdujących się w obrębie stawu i jego bezpośredniego otoczenia. Lekarz przykłada do skóry głowicę aparatu ultrasonograficznego, wcześniej pokrywając badaną powierzchnię żelem poprawiającym przewodzenie ultradźwięków.

Podczas badania możliwe jest oglądanie poszczególnych struktur w różnych płaszczyznach oraz porównywanie ich z przeciwległym nadgarstkiem. Istotną zaletą ultrasonografii jest także możliwość wykonania badania dynamicznego. Lekarz może poprosić pacjenta o poruszanie dłonią, palcami lub nadgarstkiem i jednocześnie obserwować zachowanie ścięgien, więzadeł oraz innych struktur.

Badanie jest nieinwazyjne i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. W większości przypadków może być wykonywane zarówno u osób dorosłych, jak i dzieci.

Co można ocenić podczas usg nadgarstka?

Zakres diagnostyczny ultrasonografii zależy od objawów pacjenta oraz wskazań klinicznych. Badanie usg nadgarstka pozwala przede wszystkim na szczegółową ocenę struktur powierzchownych i tkanek miękkich.

Lekarz może ocenić między innymi ścięgna prostowników i zginaczy palców, pochewki ścięgniste, wybrane więzadła, nerw pośrodkowy, nerw łokciowy, tkanki miękkie oraz powierzchnie dostępnych w badaniu stawów.

USG umożliwia również wykrywanie obecności płynu, zmian zapalnych, obrzęków oraz niektórych zmian pourazowych. W przypadku nieprawidłowości lekarz może określić ich lokalizację, rozległość i charakter.

Nie wszystkie struktury nadgarstka są jednak równie dobrze widoczne w ultrasonografii. W przypadku podejrzenia niektórych uszkodzeń kości, chrząstki lub struktur położonych głęboko konieczne może być wykonanie dodatkowych badań, np. RTG, tomografii komputerowej albo rezonansu magnetycznego.

Kiedy warto wykonać badanie usg nadgarstka?

Wskazaniem do diagnostyki może być przede wszystkim utrzymujący się lub nawracający ból nadgarstka. Szczególnej uwagi wymagają dolegliwości pojawiające się po urazach, podczas wykonywania określonych ruchów albo w czasie pracy wymagającej częstych, powtarzalnych ruchów dłoni.

Badanie usg nadgarstka może być wykonywane także w przypadku obrzęku, ograniczenia ruchomości, osłabienia siły chwytu, uczucia przeskakiwania lub trzeszczenia oraz bólu promieniującego do dłoni lub przedramienia.

Wskazaniem mogą być również zaburzenia czucia, drętwienie czy mrowienie palców. Objawy takie mogą występować między innymi w przypadku ucisku nerwów przebiegających przez okolice nadgarstka.

USG znajduje zastosowanie również w kontroli wcześniej rozpoznanych zmian oraz w ocenie procesu gojenia po niektórych urazach.

Usg nadgarstka a zespół cieśni nadgarstka

Jednym z częstych powodów kierowania pacjentów na ultrasonografię jest podejrzenie zespołu cieśni nadgarstka. Jest to schorzenie związane z uciskiem nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka.

Pacjenci mogą odczuwać mrowienie i drętwienie palców, szczególnie kciuka, palca wskazującego i środkowego. Objawy niekiedy nasilają się nocą lub podczas wykonywania czynności wymagających długotrwałego utrzymywania dłoni w określonej pozycji.

Podczas USG lekarz może ocenić przebieg, strukturę i wymiary nerwu pośrodkowego oraz tkanki znajdujące się w jego otoczeniu. Wynik ultrasonografii powinien być jednak interpretowany razem z objawami pacjenta oraz badaniem klinicznym. W niektórych przypadkach diagnostykę uzupełnia się badaniami przewodnictwa nerwowego.

Badanie przy urazach i przeciążeniach

Nadgarstek jest szczególnie narażony na urazy podczas upadków, aktywności sportowej oraz wykonywania pracy fizycznej. Ból może również pojawiać się stopniowo wskutek przeciążenia.

Badanie usg nadgarstka pozwala na ocenę wielu ścięgien i więzadeł oraz wykrywanie zmian mogących świadczyć o stanie zapalnym, przeciążeniu lub uszkodzeniu. Możliwość wykonywania ruchów podczas ultrasonografii jest szczególnie przydatna w sytuacjach, gdy dolegliwości występują tylko przy określonym ułożeniu dłoni.

USG może być również pomocne w diagnostyce zapalenia pochewek ścięgnistych. Jednym z przykładów jest choroba de Quervaina dotycząca ścięgien znajdujących się po stronie kciuka. Typowym objawem jest ból nasilający się podczas poruszania kciukiem lub wykonywania ruchów chwytania.

Gangliony i inne zmiany w obrębie nadgarstka

W okolicy nadgarstka mogą pojawiać się wyczuwalne pod skórą guzki. Jedną z częstszych zmian jest ganglion, czyli torbiel galaretowata związana najczęściej z okolicą stawu lub pochewki ścięgnistej.

Badanie ultrasonograficzne pozwala ocenić wielkość zmiany, jej położenie oraz strukturę. Może również pomóc w odróżnieniu zmiany płynowej od niektórych zmian litych.

Każda nowa lub powiększająca się zmiana w obrębie dłoni albo nadgarstka powinna jednak zostać oceniona przez lekarza. Sam obraz USG zawsze należy interpretować w kontekście badania pacjenta.

Jak przygotować się do badania?

Badanie usg nadgarstka nie wymaga specjalnego przygotowania. Pacjent może normalnie jeść, pić i przyjmować stosowane leki, o ile lekarz nie zaleci inaczej z innych powodów.

Przed wizytą warto przygotować wcześniejszą dokumentację medyczną, w szczególności wyniki RTG, rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej lub poprzednich badań ultrasonograficznych. Pozwala to lekarzowi porównać wyniki oraz dokładniej przeanalizować przebieg wcześniejszego leczenia.

Warto także powiedzieć lekarzowi, kiedy pojawiły się dolegliwości, w którym miejscu ból jest najsilniejszy oraz jakie ruchy powodują jego nasilenie.

Jak wygląda przebieg badania?

Podczas badania pacjent najczęściej siedzi naprzeciwko lekarza i układa rękę w odpowiedniej pozycji. Na skórę nakładany jest żel, a następnie lekarz przesuwa głowicę USG po różnych powierzchniach nadgarstka.

W zależności od problemu diagnostycznego konieczne może być wykonanie określonych ruchów ręką lub palcami. Dzięki temu można obserwować funkcjonowanie struktur podczas ruchu.

Badanie trwa zazwyczaj kilkanaście minut, choć jego długość zależy od zakresu ocenianych struktur oraz stopnia skomplikowania problemu.

Co daje badanie usg nadgarstka?

Ultrasonografia nadgarstka jest metodą pozwalającą na szybką i dokładną ocenę wielu tkanek miękkich. Jej istotną zaletą jest możliwość badania dynamicznego oraz bezpośredniego porównania obu kończyn.

Badanie usg nadgarstka może pomóc w diagnostyce bólu, obrzęku, zmian przeciążeniowych, urazów ścięgien, stanów zapalnych pochewek ścięgnistych, ucisku nerwów czy ganglionów. Wynik powinien być oceniany razem z objawami klinicznymi oraz innymi badaniami zaleconymi przez lekarza.

Wczesna diagnostyka pozwala dokładniej określić przyczynę dolegliwości i zaplanować dalsze postępowanie. Dlatego przewlekłego bólu, drętwienia dłoni, ograniczenia ruchomości czy objawów pojawiających się po urazie nie należy bagatelizować.